Xây Dựng Không Gây Hại Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững

Xây Dựng Không Gây Hại: Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành xây dựng đã góp phần đáng kể vào việc tiêu thụ tài nguyên và phát thải khí nhà kính toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm những vật liệu thay thế thân thiện với môi trường trở thành một yêu cầu cấp thiết. Một trong những hướng đi đầy triển vọng là sử dụng gạch sinh học từ sợi nấm Mycelium – một loại vật liệu bio-composite có khả năng tự phát triển và liên kết các chất nền hữu cơ.

Mycelium là gì? Gạch mycelium là gì?

Mycelium là gì?

Mycelium là phần rễ của nấm, gồm các sợi nấm mảnh được gọi là hyphae, có khả năng phát triển bên trong các vật liệu hữu cơ. Mycelium được thu từ đất gần rễ tre bằng cách ủ gạo trong 5 ngày dưới lòng đất, sau đó trộn với mật mía (sugarcane molasses) để tạo thành một loại "huyết thanh" sinh học nuôi cấy nấm.

Về mặt cấu trúc, mycelium chứa chitin – một polyme sinh học có độ bền kéo cao, giúp các sợi nấm có khả năng liên kết chắc chắn với các hạt vật liệu. Nhờ tính chất đó, mycelium được sử dụng như một chất kết dính tự nhiên trong việc tạo ra các vật liệu xây dựng sinh học (bio-composites) [1].

Ở nhiều thang đo khác nhau, sơ đồ minh họa cấu trúc của sợi nấm được thể hiện:

Xây Dựng Không Gây Hại Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững     (A) cấu trúc cây nấm,  (B) sợi nấm (hyphae),
(C) một số tế bào của sợi nấm, (D) thành tế bào của một sợi nấm đơn lẻ

Gạch mycelium là gì?

Xây Dựng Không Gây Hại Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững

Gạch Mycelium là một loại gạch hữu cơ sinh học (bio-brick) được tạo thành từ phế phẩm nông nghiệp và sợi nấm mycelium – phần rễ dạng sợi mảnh của nấm, có khả năng phát triển trong môi trường ẩm, tối và kết dính các vật liệu xung quanh.

Sợi nấm mycelium được nuôi cấy từ nấm thuộc nhóm Basidiomycota, sau đó kết hợp với các chất nền như:

  • Cám gạo (RB)
  • Mùn cưa (SD)
  • Xơ dừa (CH)
  • Mật mía (SCM) làm dung dịch nuôi nấm

Hỗn hợp này được đặt trong khuôn gạch và ủ trong 25 ngày để mycelium phát triển, sau đó nung sấy ở 110–115°C để dừng sinh trưởng và cố định kết cấu gạch [2].

Quá trình hình thành gạch Mycelium

Xây Dựng Không Gây Hại Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững

  1. Thu nhận nấm sợi từ thiên nhiên (Hình a & b)

Quá trình bắt đầu bằng cách thu thập nấm sợi từ tự nhiên:

  • Một kilogram gạo được đặt trong hộp nhựa và chôn dưới đất gần bụi tre trong vòng 5 ngày (Hình a).
  • Sau 5 ngày, nấm sợi phát triển trên nền gạo được tách ra khỏi cơm (Hình b).
  • Nấm sợi này sau đó được trộn với 1 lít mật mía (SCM) và ủ trong 5 ngày ở nhiệt độ phòng để tạo thành "huyết thanh nấm sợi".
  1. Chuẩn bị nguyên liệu nền (Hình c & d)
  • Các phế phẩm nông nghiệp được chọn và phối trộn thủ công để tạo thành hỗn hợp nền chính (Hình c).
  • Tất cả các hỗn hợp đều dùng nước cất và được rây qua rây số 150 µm để đồng nhất kích thước hạt.
  • Tỷ lệ pha trộn huyết thanh nấm sợi với hỗn hợp nền là: 1 muỗng canh huyết thanh cho mỗi 1 kg nguyên liệu (Hình d).
  1. Ủ gạch trong khuôn (Hình e)
  • Sau khi trộn xong, hỗn hợp được đổ vào khuôn và ủ trong 25 ngày trong phòng tối, nhiệt độ ổn định (Hình e).
  • Trong thời gian này, khối lượng các mẫu gạch được ghi lại hằng ngày để theo dõi.
  1. Sấy và dưỡng hộ (Hình f)

Kết thúc ủ, gạch được sấy khô trong lò 1 ngày để ngăn nấm tiếp tục phát triển:

  • Gạch loại RB, RBM, SD và SDM: sấy ở 110–115 °C.
  • Gạch nung loại C và CM: nung ở 900–1100 °C.

Sau sấy, gạch được để khô tự nhiên thêm 4 ngày để cứng lại (Hình f), rồi dưỡng hộ thêm 4 ngày nữa.

Tổng thời gian từ khi bắt đầu đến lúc thử nghiệm: 34 ngày.

  1. Thử nghiệm cơ học
  • Sau 34 ngày, gạch được thử nén theo chuẩn ASTM C67 và thử uốn theo chuẩn ASTM E518 bằng máy kiểm tra lực vạn năng (UTM).
  • Thử uốn được tiến hành bằng phương pháp tải 3 điểm, giúp xác định khả năng chịu uốn của gạch [1]. 

Xây Dựng Không Gây Hại Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững

Ứng dụng của gạch Mycelium

Gạch mycelium trong không gian trưng bày và thiết kế nội thất

Gạch mycelium được dùng để ốp mặt quầy, tạo hiệu ứng ánh sáng đục mờ và họa tiết ấn tượng. Vật liệu vừa mang tính thẩm mỹ, vừa đóng vai trò phân tán ánh sáng mềm mại trong không gian triển lãm hoặc thương mại cao cấp.

Xây Dựng Không Gây Hại Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững

Tấm ốp trang trí nội thất và vách tường nghệ thuật

Gạch mycelium được lắp ghép theo họa tiết sinh học để tạo thành bức tường nghệ thuật với ánh sáng LED hắt sau. Ứng dụng này rất phù hợp cho văn phòng sáng tạo, quán cà phê, showroom bền vững hoặc không gian sự kiện.Xây Dựng Không Gây Hại Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững

Không gian trải nghiệm công nghệ cao với vật liệu sinh học

Gạch mycelium tạo nên một không gian bán hình trụ bao quanh người dùng VR. Vật liệu nhẹ, tiêu âm và thân thiện môi trường – lý tưởng cho các phòng thử nghiệm công nghệ, thư giãn, thiền định hoặc trưng bày tương tác.

Xây Dựng Không Gây Hại Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững

Công trình kiến trúc hoàn chỉnh từ gạch mycelium

Gạch mycelium được ứng dụng trong xây dựng các công trình kiến trúc quy mô lớn với hình khối mềm mại, uốn lượn theo dạng hữu cơ. Nhờ trọng lượng nhẹ, khả năng liên kết và tạo hình tốt, loại gạch này cho phép thi công các cấu trúc có chiều cao ấn tượng mà vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ và thân thiện với môi trường. Sự kết hợp giữa vật liệu sinh học và ánh sáng giúp tạo nên không gian kiến trúc xanh độc đáo, phù hợp với xu hướng thiết kế bền vững hiện đại. [3]

Xây Dựng Không Gây Hại Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững

Ứng dụng trong công trình gỗ – tường chắn bán kiên cố

Gạch mycelium được dùng như vật liệu kết hợp với gỗ và gạch nung để tạo nên bức tường bán kiên cố, thông thoáng. Đây là ứng dụng lý tưởng cho nhà vườn, chòi nghỉ, không gian mở thân thiện với thiên nhiên. [4]

Xây Dựng Không Gây Hại Gạch Mycelium và Tương Lai Bền Vững

Nguồn

[1] J. M. C. Ongpeng, E. I. Inciong, V. Sendo, C. Soliman, and A. Siggaoat, “Using waste in producing bio-composite mycelium bricks,” Applied Sciences, vol. 10, no. 15, p. 5303, Jul. 2020. [Online]. Available: https://www.mdpi.com/2076-3417/10/15/5303

[2] A. S. Kanagalakshmi and S. G. S., “Study on mycelium bricks,” Journal of Emerging Technologies and Innovative Research, vol. 8, no. 4, Apr. 2021. [Online]. Available: https://www.jetir.org/papers/JETIRES06036.pdf

[3] Green Construction Board, “Mycelium-based materials: The future of sustainable construction.” [Online]. Available: https://www.greenconstructionboard.org/alternative-materials-mycelium-based-materials

[4] Ecovative Design, “We grow better materials,” Instagram. [Online]. Available: https://www.instagram.com/ecovative


Bài viết khác

Kỳ Tích Kỹ Thuật Của Cầu Liên Kết Thâm Quyến – Trung Sơn Sự Kết Hợp Độc Đáo Giữa Cầu, Hầm Và Đảo Nhân Tạo

Bản tin tổng hợp 12/03/2026

Kỳ Tích Kỹ Thuật Của Cầu Liên Kết Thâm Quyến – Trung Sơn: Sự Kết Hợp Độc Đáo Giữa Cầu, Hầm Và Đảo Nhân Tạo

Sự phát triển nhanh chóng của hạ tầng giao thông đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế và kết nối giữa các đô thị lớn. Tại khu vực Vịnh Lớn của Trung Quốc, nhiều dự án giao thông quy mô lớn đã được xây dựng nhằm rút ngắn khoảng cách giữa các thành phố trọng điểm. Một trong những công trình nổi bật nhất là Cầu Liên Kết Thâm Quyến – Trung Sơn, tuyến giao thông vượt biển hiện đại nối liền Thâm Quyến và Trung Sơn. Công trình này không chỉ có quy mô lớn mà còn sở hữu nhiều giải pháp kỹ thuật tiên tiến trong lĩnh vực xây dựng cầu đường. Nhờ đó, thời gian di chuyển giữa hai thành phố đã giảm đáng kể, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế và giao thương trong khu vực (Guangdong Transport Authority, 2024).

Algae-Based Bio-Bricks Khi Vi Tảo Trở Thành Vật Liệu Xây Dựng Của Tương Lai

Bản tin tổng hợp 23/02/2026

Algae-Based Bio-Bricks: Khi Vi Tảo Trở Thành Vật Liệu Xây Dựng Của Tương Lai

Trong bối cảnh ngành xây dựng đang chịu áp lực lớn từ vấn đề phát thải carbon và cạn kiệt tài nguyên, các vật liệu sinh học mới đang dần trở thành trọng tâm nghiên cứu của kiến trúc bền vững. Một trong những hướng tiếp cận đột phá nhất những năm gần đây là Algae-Based Bio-Bricks – gạch sinh học từ vi tảo, có khả năng giảm mạnh phát thải CO₂, thậm chí lưu trữ carbon ngay trong vật liệu xây dựng. Không còn dừng lại ở ý tưởng thử nghiệm, loại vật liệu này đang được phát triển nghiêm túc để thay thế một phần bê tông và gạch truyền thống trong tương lai gần.

Vacuum Insulated Panels (VIP) – Khi cách nhiệt không còn cần độ dày

Bản tin tổng hợp 02/02/2026

Vacuum Insulated Panels (VIP) – Khi cách nhiệt không còn cần độ dày

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và chi phí năng lượng ngày càng gia tăng, ngành xây dựng hiện đại đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong công trình. Một trong những giải pháp quan trọng nhất để đạt được mục tiêu này là cải thiện khả năng cách nhiệt của vỏ bao công trình. Tại nhiều quốc gia phát triển, các tiêu chuẩn xây dựng mới đều nhấn mạnh vai trò của vật liệu cách nhiệt hiệu suất cao. Trong xu hướng đó, Vacuum Insulated Panels (VIP) nổi lên như một giải pháp công nghệ tiên tiến, mang lại hiệu quả cách nhiệt vượt trội trong khi vẫn đảm bảo độ mỏng tối đa cho kết cấu.

Little Island – Hòn đảo kiến trúc nổi giữa dòng sông Hudson, New York

Bản tin tổng hợp 15/01/2026

Little Island – Hòn đảo kiến trúc nổi giữa dòng sông Hudson, New York

Giữa một New York đông đúc và đầy bê tông, Little Island xuất hiện như một khoảng thở xanh mát, nhẹ nhàng nhưng đầy cá tính. Công viên nằm trên sông Hudson, gần khu Meatpacking District, không chỉ là nơi dạo chơi mà còn là một tác phẩm kiến trúc đương đại, nơi con người, thiên nhiên và nghệ thuật gặp nhau. Được thiết kế bởi Heatherwick Studio, Little Island nhanh chóng trở thành một biểu tượng mới của không gian công cộng tại New York – khác lạ, giàu cảm xúc và rất “đáng nhớ”.

Choáng ngợp với hệ thống đèn LED mặt dựng của Saigon Marina IFC 5 điều “WOW” bạn chưa biết?

Bản tin tổng hợp 25/12/2025

Choáng ngợp với hệ thống đèn LED mặt dựng của Saigon Marina IFC: 5 điều “WOW” bạn chưa biết?

Đi ngang Ba Son ban đêm mà thấy bầu trời như “bật màn hình”? Khả năng cao bạn vừa gặp Saigon Marina International Financial Centre (Saigon Marina IFC) – tòa tháp 55 tầng ở số 2 Tôn Đức Thắng (Q.1). Hệ LED mặt dựng khiến tòa nhà trông như một “LED Matrix” khổng lồ: đứng xa bạn có cảm giác cả tòa tháp đang phát sóng nội dung, đổi cảnh liên tục theo kịch bản.

Màu Pantone của năm 2026 – Cloud Dancer Sắc trắng bình yên lên ngôi

Bản tin tổng hợp 14/12/2025

Màu Pantone của năm 2026 – Cloud Dancer: Sắc trắng bình yên lên ngôi

Có những năm, thế giới cần một gam màu thật rực rỡ để vực tinh thần lên. Nhưng cũng có những năm như 2026 điều chúng ta khao khát lại là một khoảng thở: nhẹ hơn, yên hơn, rõ ràng hơn. Pantone đã công bố PANTONE 11-4201 Cloud Dancer là Color of the Year 2026: một sắc trắng “bồng bềnh” và cân bằng, được mô tả như một lời thì thầm của sự bình yên giữa một thế giới ồn ào [1][2]. Đây cũng là lần đầu tiên Pantone chọn một sắc trắng kể từ khi chương trình “Color of the Year” bắt đầu từ năm 1999 [2]. Pantone gọi Cloud Dancer là một tông trắng “lofty/billowy” mang cảm giác thư thái, giúp tâm trí có thêm không gian để sáng tạo và đổi mới [1].