Phúc Thọ Câu (Fushougou) là một công trình thủy lợi – thoát nước ngầm quy mô lớn tại thành cổ Cám Châu, tỉnh Giang Tây, Trung Quốc. Công trình được khởi dựng từ thời Bắc Tống, dưới sự chỉ đạo của quan Lưu Nghị – khi ấy giữ chức Thái thú Thiên Châu. Không chỉ đơn thuần là hệ thống kiểm soát lũ và thoát nước đô thị, Phúc Thọ Câu còn đóng vai trò như một mạng lưới xử lý nước thải toàn diện, hoạt động theo mô hình “hệ thống thoát nước kết hợp” tiên tiến đối với thời đại [1].
Trong mùa mưa lớn, nhờ khả năng dẫn thoát nước nhanh chóng, thành phố Cám Châu hầu như tránh được tình trạng ngập úng thường thấy ở nhiều đô thị khác. Các khu vực nằm trên tuyến Phúc Thọ Câu không xuất hiện điểm ứ đọng nước, chứng tỏ hiệu quả vượt trội của công trình. Đặc biệt, trong trận đại hồng thủy năm 1998 tại Trung Quốc, hệ thống này đã phát huy vai trò bảo vệ, giữ cho khu vực nội thành Cám Châu an toàn trước sức tàn phá của dòng lũ [1]
Cám Châu nằm ở vùng địa hình “tây nam cao – đông bắc thấp”, nước mưa dồn về khu vực trũng dễ gây ngập. Vì vậy, cần xây dựng hệ thống thoát nước tận dụng độ dốc tự nhiên để bảo vệ thành phố [2].
Mưa lũ thường xuyên đe dọa đời sống người dân, đặc biệt tại một đô thị quan trọng như Cám Châu. Việc xây dựng Phúc Thọ Câu nhằm ngăn chặn ngập úng, bảo đảm dân cư và kinh tế không bị thiệt hại [2].
Khác với các công trình cổ đơn thuần thoát nước, Phúc Thọ Câu được thiết kế theo mô hình “hệ thống thoát nước kết hợp”: vừa thoát nước mưa, vừa xử lý nước thải, đồng thời kết nối với ao hồ để điều tiết, tái sử dụng. Đây là cách quản lý nước toàn diện, tạo nền tảng cho phát triển bền vững [2].
Phúc Thọ Câu được thiết kế độc đáo với sự kết hợp giữa kênh hở (minh câu) và kênh ngầm (ám khứ). Khi có mưa, nước mặt chảy vào các rãnh hở, rồi tiếp tục được dẫn xuống các tuyến kênh ngầm chạy sâu trong lòng đất. Hệ thống này còn được kết nối với hàng chục ao hồ trong thành như Phượng Hoàng Trì hay Sĩ Mã Trì, tạo nên một mạng lưới thủy văn liên hoàn. Nhờ đó, nước mưa vừa được thoát nhanh, vừa được tạm trữ để giảm áp lực cho toàn thành phố [3].
Ở các điểm giao với sông ngòi bên ngoài, người xưa đã xây dựng những “cửa nước” đặc biệt hoạt động theo nguyên tắc một chiều. Khi nước trong thành phố dâng cao, áp lực sẽ tự động đẩy cửa mở để thoát nước ra ngoài. Ngược lại, khi nước sông ngoài thành dâng lên, cửa sẽ đóng chặt, ngăn không cho dòng nước tràn ngược vào. Cơ chế này giúp bảo vệ thành phố Cám Châu khỏi lũ sông mà vẫn duy trì thoát nước hiệu quả từ bên trong [3].
Hệ thống kênh ngầm được xây bằng vòm gạch đá chắc chắn, với mặt cắt và độ dốc được tính toán khéo léo để dòng chảy luôn đủ mạnh cuốn trôi bùn cát, hạn chế bồi lắng. Nắp kênh có nhiều lỗ thu nước kiểu “đồng tiền” để hút nước mưa từ mặt đường xuống dưới. Toàn bộ công trình dựa vào địa hình tự nhiên “tây nam cao – đông bắc thấp” của Cám Châu, nên dòng chảy được dẫn đi nhịp nhàng mà không cần sự hỗ trợ của máy móc. Đây chính là minh chứng cho tư duy quản lý nước tổng hợp, bền vững ngay từ thời cổ đại [3].
[1] Wikipedia, "福寿沟," 25-Oct-2024. [Online]. Available: https://zh.wikipedia.org/zh-hans/%E7%A6%8F%E5%AF%BF%E6%B2%9F. [Accessed: 25-Sep-2025].
[2] 人民日报海外版, "探秘福寿沟," 28-Aug-2019. [Online]. Available: https://paper.people.com.cn/rmrbhwb/html/2019-08/28/content_1943667.htm. [Accessed: 25-Sep-2025].
[3] Baidu Baike, "福寿沟：古代赣州城的城市排水系统," [Online]. Available: https://wapbaike.baidu.com/tashuo/browse/content?id=c88e91fe461e231a8490db6a. [Accessed: 25-Sep-2025].
Bản tin tổng hợp 03/08/2026
Có những công trình khiến người ta ấn tượng vì quy mô. Có những công trình nổi tiếng bởi vẻ đẹp. Nhưng cũng có những nơi chỉ cần nhìn một lần đã khiến người xem tự hỏi: "Làm sao họ có thể xây được như vậy?" Huyền Không Tự (悬空寺) của Trung Quốc là một trong số đó. Treo mình trên vách đá cao gần 75 mét, ngôi chùa dường như chỉ được giữ lại bằng vài cột gỗ mảnh mai. Cảm giác đầu tiên của hầu hết du khách là lo lắng: liệu công trình này có thật sự an toàn? Thế nhưng, điều đáng kinh ngạc là Huyền Không Tự đã tồn tại hơn 1.500 năm, vượt qua vô số trận mưa bão, động đất và những biến động của thời gian. Đó không phải là phép màu. Đó là kết quả của tư duy kiến trúc vượt xa những gì nhiều người vẫn hình dung về kỹ thuật xây dựng cổ đại.
Bản tin tổng hợp 30/07/2026
Có lẽ ai trong chúng ta cũng từng gặp tình huống này: một tuyến đường vừa được rào chắn để sửa chữa, vài tuần sau mở lại, mặt đường phẳng đẹp như mới. Thế nhưng chỉ sau một mùa mưa, hoặc thậm chí chỉ vài tháng sử dụng, những vết nứt đầu tiên bắt đầu xuất hiện. Không lâu sau đó là các ổ gà, những vệt lún kéo dài theo bánh xe tải hay những mảng nhựa bong tróc khiến việc lưu thông trở nên khó khăn. Điều đó khiến nhiều người đặt ra câu hỏi: đường vừa sửa xong tại sao lại hỏng nhanh như vậy? Nhiều người cho rằng nguyên nhân nằm ở chất lượng thi công. Thực tế, đây chỉ là một phần của vấn đề. Một con đường bền hay không còn phụ thuộc vào loại kết cấu được sử dụng, điều kiện địa chất, lưu lượng phương tiện, tải trọng xe, hệ thống thoát nước và cả cách bảo trì sau khi đưa vào khai thác. Nếu chỉ nhìn thấy lớp nhựa đen trên bề mặt, chúng ta mới đang quan sát phần "nổi" của công trình. Điều quyết định tuổi thọ của con đường lại nằm ở những lớp kết cấu bên dưới. Có thể hình dung một con đường giống như một ngôi nhà. Người ta có thể sơn lại tường để ngôi nhà trông mới hơn, nhưng nếu móng đã yếu thì các vết nứt vẫn sẽ xuất hiện. Đường giao thông cũng vậy. Thay lớp mặt không đồng nghĩa với việc toàn bộ kết cấu bên dưới đã được phục hồi. Để hiểu vì sao một con đường xuống cấp, trước tiên cần hiểu nó được cấu tạo như thế nào.
Bản tin tổng hợp 18/07/2026
Khi nhắc đến động đất, hầu hết chúng ta đều nghĩ đến những tòa nhà rung lắc dữ dội hay những khung bê tông phải gồng mình chống chịu trước sức mạnh của thiên nhiên. Vì thế, trong suốt nhiều năm, các kỹ sư luôn tập trung vào một mục tiêu: làm sao để công trình đủ chắc. Nhưng vài năm gần đây, giới nghiên cứu bắt đầu đặt ra một câu hỏi khác. Nếu thay vì để tòa nhà chống lại động đất, chúng ta có thể làm cho sóng địa chấn yếu đi ngay từ trước khi nó chạm đến công trình thì sao? Ý tưởng này chính là nền tảng của siêu vật liệu hấp thụ địa chấn – một hướng nghiên cứu còn khá mới nhưng đang thu hút sự quan tâm trong lĩnh vực kiến trúc và kỹ thuật xây dựng.
Bản tin tổng hợp 13/07/2026
Đường hầm cao tốc Thiên Sơn Thắng Lợi xuyên qua dãy núi Thiên Sơn, Tân Cương, Trung Quốc Trong nhiều thập kỷ qua, Trung Quốc liên tục ghi dấu ấn trên bản đồ hạ tầng thế giới bằng những công trình có quy mô và độ khó kỹ thuật hiếm nơi nào sánh được, từ đập Tam Hiệp, mạng lưới đường sắt cao tốc cho đến các cây cầu vượt hẻm núi cao nhất hành tinh. Tiếp nối chuỗi thành tựu đó, cuối tháng 12/2025, quốc gia này chính thức thông xe đường hầm cao tốc dài nhất thế giới: hầm Thiên Sơn Thắng Lợi (Tianshan Shengli), xuyên thẳng qua trung tâm dãy núi Thiên Sơn hiểm trở ở Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương. Không đơn thuần là một công trình giao thông, đường hầm này còn là biểu tượng cho năng lực làm chủ công nghệ khoan hầm ở địa hình núi cao, địa chất phức tạp bậc nhất thế giới, nơi mà trong nhiều thế kỷ, việc di chuyển qua lại giữa hai miền Bắc và Nam Tân Cương vẫn là một hành trình gian nan, phụ thuộc vào những cung đường đèo quanh co và thời tiết khắc nghiệt. Bài viết này giới thiệu tổng quan về quy mô, đặc điểm kỹ thuật, những thách thức trong quá trình thi công cũng như ý nghĩa kinh tế, xã hội mà công trình mang lại, qua đó cho thấy tầm vóc của một trong những dự án hạ tầng giao thông đáng chú ý nhất thế giới trong giai đoạn hiện nay.
Bản tin tổng hợp 30/06/2026
Bạn có bao giờ bước vào một quán cà phê có tường vữa loang màu, bàn gỗ cũ kỹ, và cảm thấy kỳ lạ bình yên hơn cả những không gian hiện đại bóng loáng? Hoặc cầm một chiếc cốc gốm thô, men không đều, mà không muốn đặt xuống? Đó không phải ngẫu nhiên. Đó là Wabi-Sabi đang hoạt động trong cảm quan của bạn. Wabi-Sabi (侘寂) là triết lý thẩm mỹ lâu đời và sâu sắc nhất của Nhật Bản, một cách nhìn thế giới hoàn toàn khác: thay vì chạy theo sự hoàn hảo và bề mặt bóng loáng, Wabi-Sabi tôn vinh những gì thô mộc, chưa hoàn thiện và mang dấu vết của thời gian. Không phải vì thiếu thốn, mà vì tin rằng đó mới là vẻ đẹp thật sự. Phong cách này gần như chưa xuất hiện chính thức trong các ngôi nhà Việt Nam, dù thực ra chúng ta đã sống rất gần tinh thần đó từ lâu: thói quen dùng đồ lâu bền, sửa chữa thay vì bỏ, trân trọng chiếc ấm đất nung của bà, bộ bàn ghế gỗ cũ của ông. Chỉ cần thay đổi cách nhìn, ngôi nhà Việt Nam hoàn toàn có thể kể câu chuyện đó một cách tự nhiên và đẹp nhất.
Bản tin tổng hợp 22/06/2026
Ánh sáng và bóng đổ luôn hiện diện trong mọi công trình kiến trúc, nhưng không phải lúc nào chúng cũng được khai thác như một yếu tố thiết kế chủ động. Với sự hỗ trợ của các phần mềm mô hình hóa hiện đại, kiến trúc sư có thể biến những tia nắng tự nhiên thành các hoa văn, hình ảnh và hiệu ứng nghệ thuật thay đổi theo thời gian. Sự kết hợp giữa công nghệ số và quy luật ánh sáng đã tạo nên Parametric Shadow Art – nghệ thuật tạo bóng đổ bằng thiết kế tham số. Đây là phương pháp sử dụng các thuật toán và công cụ mô hình hóa để tạo ra những bề mặt kiến trúc có khả năng hình thành các hiệu ứng bóng đổ độc đáo khi tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên. Không chỉ mang lại giá trị thẩm mỹ, giải pháp này còn giúp cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng, nâng cao chất lượng không gian sống và góp phần xây dựng các công trình xanh. Nhiều dự án nổi tiếng trên thế giới đã chứng minh tiềm năng to lớn của Parametric Shadow Art trong việc kết hợp giữa nghệ thuật, công nghệ và kiến trúc bền vững.
