Kiến trúc xoắn là kiểu thiết kế mà các tầng của công trình được xoay theo một góc nhất định quanh trục trung tâm, tạo nên hình dạng xoắn ốc hoặc uốn lượn theo chiều cao. Thay vì có mặt đứng phẳng và vuông góc như các cao ốc truyền thống, công trình xoắn giúp thay đổi hướng tiếp xúc của gió liên tục khi luồng gió di chuyển quanh tòa nhà.
Xu hướng này bắt đầu phát triển mạnh vào đầu thế kỷ XXI nhờ sự hỗ trợ của công nghệ thiết kế tham số (Parametric Design), mô phỏng khí động học CFD (Computational Fluid Dynamics) và vật liệu xây dựng hiện đại.
Một số công trình nổi tiếng trên thế giới ứng dụng kiến trúc xoắn gồm:
Turning Torso
Shanghai Tower
Cayan Tower
Đối với các công trình cao tầng, gió là một trong những tải trọng quan trọng nhất. Khi luồng gió va chạm vào bề mặt tòa nhà, nó tạo ra áp lực lớn lên kết cấu và gây hiện tượng dao động. Ở các khu vực ven biển Việt Nam, tốc độ gió trong mùa bão có thể rất lớn, làm tăng nguy cơ rung lắc hoặc hư hỏng công trình.
Các tòa nhà dạng hộp vuông truyền thống thường tạo ra hiện tượng “xoáy gió” phía sau công trình. Hiện tượng này làm tăng rung động và áp lực lên kết cấu.
Kiến trúc xoắn giúp phân tán luồng gió theo nhiều hướng khác nhau thay vì để gió tác động trực tiếp lên một mặt phẳng cố định. Khi gió di chuyển quanh công trình xoắn, dòng khí bị phá vỡ liên tục, từ đó làm giảm hiện tượng xoáy gió và giảm dao động của tòa nhà.
Nhờ đặc điểm này, công trình có thể:
1.Giảm tải trọng gió tác động lên kết cấu.
2.Tăng độ ổn định khi có bão lớn.
3.Hạn chế rung lắc ở tầng cao.
4.Tăng tuổi thọ công trình.
Ngoài ra, hình dạng xoắn còn hỗ trợ thông gió tự nhiên tốt hơn cho mặt đứng và không gian bên trong.
Việt Nam là quốc gia thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão nhiệt đới. Các công trình ven biển phải đối mặt với sức gió lớn và áp lực không khí thay đổi mạnh. Hình dạng xoắn giúp giảm lực cản gió, từ đó tăng độ an toàn cho công trình.
Do hỗ trợ thông gió tự nhiên và giảm hấp thụ nhiệt trực tiếp, kiến trúc xoắn có thể góp phần giảm nhu cầu sử dụng điều hòa không khí. Điều này phù hợp với xu hướng kiến trúc xanh và phát triển bền vững.
Các công trình xoắn thường có hình thức hiện đại, mang tính nghệ thuật cao và dễ trở thành biểu tượng kiến trúc của thành phố. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các đô thị du lịch ven biển như Đà Nẵng hay Nha Trang.
Kiến trúc xoắn không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn tạo điều kiện thuận lợi để tích hợp nhiều công nghệ hiện đại nhằm hướng đến các công trình bền vững và tiết kiệm năng lượng. Nhờ hình khối khí động học đặc trưng, kiểu kiến trúc này có thể kết hợp hiệu quả với nhiều giải pháp kỹ thuật tiên tiến như:
Hệ giảm chấn khối lượng điều chỉnh TMD (Tuned Mass Damper)
giúp giảm rung lắc và tăng độ ổn định cho công trình trước tác động của gió mạnh hoặc động đất.
Tận dụng luồng gió tự nhiên quanh công trình để hỗ trợ tạo điện và giảm mức tiêu thụ năng lượng.
Có khả năng điều tiết ánh sáng, nhiệt độ và thông gió tự nhiên, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng bên trong tòa nhà.
Các vật liệu tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường
giúp giảm hấp thụ nhiệt, tăng tuổi thọ công trình và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường.
Trong tương lai, khi các vấn đề về biến đổi khí hậu và bão mạnh ngày càng nghiêm trọng, nhu cầu về các công trình có khả năng chống chịu gió tốt sẽ tăng lên. Kiến trúc xoắn có tiềm năng trở thành một giải pháp phù hợp cho các đô thị ven biển Việt Nam.
Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ BIM, AI và mô phỏng khí động học sẽ giúp việc thiết kế và thi công công trình xoắn trở nên hiệu quả hơn. Nếu được kết hợp với kiến trúc xanh và năng lượng tái tạo, đây có thể trở thành hướng phát triển tiêu biểu của kiến trúc hiện đại Việt Nam trong tương lai.
Kiến trúc xoắn không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn là một giải pháp khí động học hiệu quả cho các công trình cao tầng ven biển. Nhờ khả năng giảm áp lực gió, hạn chế dao động và tối ưu thông gió tự nhiên, kiểu kiến trúc này có thể góp phần nâng cao độ an toàn và tính bền vững của đô thị hiện đại.
Mặc dù hiện nay việc ứng dụng tại Việt Nam còn hạn chế do chi phí và yêu cầu công nghệ cao, nhưng với xu hướng phát triển kiến trúc xanh và thích ứng biến đổi khí hậu, kiến trúc xoắn hứa hẹn sẽ trở thành một hướng đi tiềm năng trong tương lai. Việc nghiên cứu và áp dụng mô hình này không chỉ giúp nâng cao chất lượng công trình mà còn góp phần tạo nên diện mạo kiến trúc hiện đại cho các thành phố ven biển Việt Nam.
[1]. Bahrain World Trade Center – Architecture. (n.d.). Architecture. Retrieved May 13, 2026.
[2]. Smith, R.; Killa, S. Bahrain World Trade Center (BWTC): The First Large-Scale Integration of Wind Turbines in a Building. Struct. Des. Tall Spec. Build. 2007, 16, 429–439.
[3]. Chaudhry, H.N.; Calautit, J.K.; Hughes, B.R. Numerical Analysis of the Integration of Wind Turbines into the Design of the Built Environment. Am. J. Eng. Appl. Sci. 2014, 7, 355–365.
[4]. Alnaser, N.W. Towards Sustainable Buildings in Bahrain, Kuwait and United Arab Emirates. Open Constr. Build. Technol. J. 2008, 2, 30–45.
Bản tin tổng hợp 30/09/2026
Giữa Greenland, nơi phần lớn cảnh quan bị bao phủ bởi băng tuyết và cây gỗ lớn gần như không xuất hiện, việc xây dựng một ngôi nhà chưa bao giờ là chuyện đơn giản. Người Inuit phải tận dụng những gì có sẵn trong môi trường xung quanh để tạo ra nơi ở đủ chắc chắn và đủ ấm để vượt qua mùa đông. Đá, đất than bùn, tuyết, da động vật và xương cá voi vì thế trở thành những vật liệu quan trọng trong kiến trúc truyền thống. Trong số đó, xương cá voi có lẽ là vật liệu gây ấn tượng nhất. Những chiếc xương sườn cong, xương hàm lớn được sử dụng để tạo nên bộ khung của mái nhà, sau đó được phủ bằng da, đất và các vật liệu tự nhiên khác. Nhìn từ bên ngoài, công trình có thể khá thô sơ, nhưng phía sau nó là một cách xử lý kết cấu và khí hậu rất phù hợp với điều kiện Bắc Cực.
Bản tin tổng hợp 30/09/2026
Được xây dựng tại Wachendorf (Đức), Bruder Klaus Field Chapel thiết kế bởi Peter Zumthor hiện diện dưới dạng một khối bê tông ngũ giác nguyên khối (monolithic). Về mặt hình thái, công trình loại bỏ hoàn toàn các cấu trúc hình học tôn giáo truyền thống, phơi bày bề mặt vật liệu thô ráp mang dáng dấp của một hạ tầng công nghiệp. Thay vì ứng dụng công nghệ lắp ghép hiện đại, dự án ưu tiên kỹ thuật thi công thủ công bản địa. Khối kiến trúc này là sự tổng hòa cơ lý của 112 thân cây vân sam, 24 lớp bê tông đầm tay (rammed concrete) và ứng dụng quá trình xử lý nhiệt (đốt cháy có kiểm soát liên tục 3 tuần) để triệt tiêu hệ cốp pha trong.
Bản tin tổng hợp 29/09/2026
Trong ngành vật liệu xây dựng, một thương hiệu mạnh không chỉ nằm ở sản phẩm tốt. Thương hiệu còn cần xuất hiện đúng lúc — khi nhà thầu đang tìm nguồn hàng, khi kiến trúc sư đang chọn giải pháp, khi khách hàng đang so sánh trước một quyết định quan trọng. VNBuilding.vn đưa hình ảnh doanh nghiệp của bạn đến gần những nhu cầu ấy bằng hệ thống vị trí banner ngay trên nền tảng chuyên ngành. Từ Trang chủ, Danh sách Nhà cung cấp, Blog đến từng Danh mục sản phẩm, bạn có thể chọn nơi thương hiệu lên tiếng phù hợp nhất với mục tiêu quảng bá. Mỗi lượt tải trang là một cơ hội xuất hiện mới; banner được luân phiên ngẫu nhiên, rõ ràng và công bằng trong suốt thời gian triển khai.
Bản tin tổng hợp 24/09/2026
Khi nhắc đến nhà máy điện hạt nhân, người ta thường nghĩ đến lò phản ứng, những bức tường bê tông dày hay hệ thống đường ống và thiết bị chằng chịt. Nhưng có một thứ rất bình thường cũng được tính toán khá kỹ: mặt sàn. Trong một ngôi nhà, gạch lát sàn chủ yếu được chọn vì đẹp, bền, dễ lau chùi và phù hợp với không gian. Còn trong một số khu vực của nhà máy điện hạt nhân, mặt sàn phải giải quyết một vấn đề hoàn toàn khác. Nếu xảy ra rò rỉ hoặc phát tán chất nhiễm bẩn, bề mặt phải hạn chế việc chất lỏng thấm xuống nền, không tạo ra quá nhiều vị trí khó vệ sinh và phải hỗ trợ quá trình khử nhiễm. Vì vậy, điều quan trọng ở đây không đơn giản là “gạch có tốt hay không”, mà là cả hệ thống sàn có kiểm soát được môi trường đặc biệt này hay không.
Bản tin tổng hợp 11/09/2026
Khi nói đến đá trong kiến trúc, người ta thường nghĩ đến những sàn đá bóng loáng, mặt bếp sang trọng hay những bức tường mang vẻ chắc chắn. Nhưng nếu chỉ xem đá là một vật liệu để làm cho công trình “đẹp hơn” thì vẫn chưa đủ. Mỗi loại đá có một đặc tính riêng về độ cứng, khả năng chịu nhiệt, độ hút nước, bề mặt và cách nó thay đổi theo thời gian. Vì vậy, chọn đá cho nội thất thực chất là chọn một vật liệu phù hợp với cách không gian được sử dụng. Một căn bếp cần một loại đá có thể chịu nhiệt và va chạm, phòng tắm lại quan tâm nhiều hơn đến nước và độ trượt, trong khi sảnh khách sạn có thể ưu tiên vẻ đẹp và ấn tượng ban đầu. Cũng từ đây mà cùng là đá tự nhiên nhưng granite, marble, travertine hay slate lại có những vị trí sử dụng rất khác nhau.
Bản tin tổng hợp 28/08/2026
Đối diện với những trận mưa cực đoan có lưu lượng vượt xa khả năng thiết kế của hệ thống cống ngầm, mô hình "hạ tầng xám" truyền thống bằng bê tông và cốt thép đang dần bộc lộ những lỗ hổng chí mạng. Thay vì cố gắng xây dựng những bức tường cao hơn hay những đường ống to hơn để chống lại sức mạnh của dòng nước, giới chuyên gia quy hoạch đô thị đang chuyển hướng sang một hệ quy chiếu hoàn toàn mới: "Thành phố bọt biển" (Sponge City). Đây không chỉ là một khái niệm quy hoạch sinh thái, mà là một mạng lưới kỹ thuật hạ tầng phức tạp, cho phép đô thị chủ động hấp thụ, lưu trữ và thanh lọc nước mưa ngay tại chỗ, biến rủi ro ngập lụt diện rộng thành nguồn tài nguyên nước bền vững.
